Vers gestofzuigde tapijten en verzoening
'Een zitbankje bonkt, iemand verzet zich, iemand hoest… maar er is ruimte, zo veel ruimte, om ons tot God te keren en hem te ervaren.' Kamino en de Sint-Michielsbeweging reisden met een groep jongeren naar Taizé. Begeleider Mariet deelt haar reiservaring.
Op 6 september vertrok ik. Acht dagen weg van huis. Ik had nog zó gezegd dat ik niet langer dan 4 dagen van mijn gezin weg wou zijn. Als mama van twee jonge kinderen is er nog niet zo veel eelt op mijn hart gegroeid: ik wil niks liever dan àltijd bij hen zijn. Maar toen ik gebeld werd of ik de Taizéreis niet wou begeleiden voor Kamino, twijfelde ik niet langgeen drie seconden. Taizé heeft mensen, net niet obsessief, in zijn ban. Mensen ervaren er iets van het Rijk Gods, zoals ze het elders niet zo makkelijk terugvinden, waar ze naar blijven verlangen. En dat wou ik mee mogelijk maken.
De reis is volzet: twee minibusjes met een hoop bagage die gelukkig vlot in de koffers paste en 18 jonge mensen. Eén ancien kwam al voor de vijfde (of was het zevende?) keer mee, enkelen waren al eens in Taizé geweest op doorreis naar een vakantieplek (ook al is dat niet echt de bedoeling) en nog een heel aantal ging voor het eerst het avontuur aan. Allemaal hadden ze wel al geproefd van de kracht van de Taizérefreinen: bij een lokaal Taizégebed, tijdens een gewone viering of in het blijven waken na een dagsluiting op kamp. Ze voelden dat hun gebed gedragen- en versterkt werd door het samen zingen.
De stilte
Waar ze zich minder aan verwacht hadden, was de intense stilte. Ze waren verwittigd: we gingen meeleven op het ritme van de abdij, maar dan onder de zomerzon. En met véél andere jongeren - al viel dat in september mee. In de zomer komen er wekelijks een paar duizenden naar de jongerenontmoetingen, nu waren we met een vijfhonderd jongeren. Maar altijd is er tijdens de gemeenschappelijke gebedsmomenten zeven minuten stilte. ‘s morgens voor het ontbijt, ‘s middags voor het eten en ‘s avonds voor de nacht valt. Telkens bidden we in de grote kerk, die meer weg heeft van een hangar, vanwege de grootte en de garagerolluiken waarmee de ruimte groter of kleiner gemaakt wordt. Telkens bidden we daar met honderden of duizenden samen. Eerst luid zingend, daarna stil en intens biddend.
Tijdens het gebed zitten de meesten op de grond: sommigen in kleermakerszit, anderen op hun knieën. Sommigen hebben een gebedsbankje kunnen bemachtigen om op te zitten. Vooral de 60-ers die een deel van hun jeugdige geloofservaringen komen herbeleven, claimen plekjes op de trappen vooraan. Wanneer uit de Bijbel gelezen wordt, op de lezenaar meer naar het midden van de kerk, draaien alle mensen zich in die richting. Nadien kijken we terug naar voor, naar het altaar, het gekende Taizé-kruis, een kleiner metalen kruis met holle hartjes op de uiteinden en vele kaarsen tegen de kleurrijke achterwand. Sommigen bidden met de blik op dat uitzicht. Anderen nemen snel een schriftje erbij om schrijvend te bidden, te overwegen of te droedelen. Nog anderen buigen vanuit kniezit voorover, met hun hoofd (bijna) op de grond.
Zeven minuten stilte. Een zitbankje bonkt, iemand verzet zich, iemand hoest… maar er is ruimte, zo veel ruimte, om ons tot God te keren en hem te ervaren. Eén van de deelnemers zei: “In het begin duurde die stilte zooo lang… en gisteren was die ineens te kort.”
De ene keek reikhalzend uit naar die gebedsmomenten, de ander keek er lichtjes tegenop, maar had er gelukkig meestal toch deugd aan. De ene maakte solo-wandelingen in de omgeving, de ander zocht God in de prachtige stiltetuin, de ander ging op zoek naar God in de kleine orthodoxe kapel die verstopt ligt onder de oorspronkelijke kerk achter een zijdeur van de crypte. Het verschil mag er zijn, en dat menen ze in Taizé heel letterlijk.
Gedragenheid
Het verschil lag ook in hoe we dienstbaar mochten zijn: sommigen onderhielden de sanitaire ruimtes, zodat iedereen zich zorgeloos kon verfrissen. Anderen bemanden barretje Oyak, zodat iedereen kon genieten van verfrissing in de vorm van ijs of een drankje. Anderen waren deel van het kerkteam, zodat iedereen op vers gestofzuigde tapijten kon plaatsnemen en naar altijd brandende kaarsen kon staren. Dat iedereen zijn steentje bijdraagt, creëert gedragenheid: wij waren deel van deze plek, dit klooster, deze kerk, deze geloofservaring. Wij creëerden ze mee.
We zouden gaan meeleven op het ritme van een kloostergemeenschap. Een oecumenische kloostergemeenschap. Niet alle deelnemers wisten wat dat betekende, voor we er effectief waren. Tijdens ons gesprek met Brusselse broeder Etienne vroeg iemand “discussiëren jullie tijdens de lunch dan niet over de realiteit van de transsubstantiatie bijvoorbeeld? Of hebben jullie afgesproken dat sommige onderwerpen die katholieken en protestanten verdelen niet mogen besproken worden? Hoe werkt dat?”. Het was echter snel duidelijk dat voor de broeders er maar één Kerk is. Eén christelijke kerk, de kerk van Jezus Christus. En dat is waar ze in Taizé ook bewust voor kiezen: als één oecumenische gemeenschap samenleven. “Want de verschillen tussen katholieken onderling zijn soms misschien nog groter dan tussen katholieken en protestanten,” merkte broeder Etienne glimlachend op.
Een van die verschillen is de kijk naar sacramenten. En het sacrament van verzoening is daar een mooi voorbeeld van. Na het avondgebed bleven vele jongeren zitten en bidden in de kerk. Maar er gingen ook twee garagerolluiken omhoog. Enkele broeders plaatsten zich vanachter in de kerk, beschikbaar voor een gesprek. Aan één kant zetten zich verschillende priesters klaar voor om de biecht af te nemen - oftewel het sacrament van verzoening aan te bieden. Aan de andere kant zetten zich enkele niet-katholieke pastores met een aanbod tot gesprek. Eén van de deelnemers, opgegroeid in een actief katholiek gezin, maar niet bekend met Kamino, had nog nooit het aanbod van het sacrament van verzoening zo laagdrempelig gekregen. Je kon er gewoon ‘zo’ naartoe gaan. Geen afspraak maken, geen expliciete vraag ertoe moeten stellen, gewoon opstaan en op de stoel naast de priester gaan zitten. Voor het eerst in z’n leven heeft hij dat sacrament mogen ontvangen. Ten volle heeft hij een grote warmte ervaren, een diepe vergeving, een warme nabijheid van God.
Het mooie van Taizé is dat we in de gespreksgroepjes na de dagelijkse Bijbelintroductie ook uitgenodigd worden om over ons geloof te delen, nadat we individuele geloofservaringen opdeden of gezamenlijk gebeden hebben. Het gesprek over wat we daar meemaken, over hoe thuis geloof een plaats in ons leven krijgt, over hoe God in ons werkzaam is, dat maakt dat Taizé ook voor de jongeren als een geloofsgemeenschap ervaren wordt. En dit elke keer opnieuw als ze er mogen thuiskomen.
Elk jaar reist Kamino ook naar de Europese Taizé-ontmoeting rond oudejaar. De komende editie is in Lodz, Polen.
